BASKETBOL OYUN KURALLARI

 

  
 

 

SAHA VE DONANIM

 

Oyun sahası

Oyun sahası düz, sert yüzeyli, sınır çizgilerinin iç tarafından ölçüldüğünde 28 m uzunluğunda,

15 m genişliğinde ve engellerden uzak olmalıdır.

Ulusal federasyonlar en az 26 m uzunluk ve 14 m genişliğindeki sahaları kendi organize ettiği maçlar için onay yetkisine sahiptir.

Çizgiler

Tüm çizgiler aynı renkte (tercihen beyaz), 5 cm genişliğinde ve net şekilde görülebilir olmalıdır.

Sınır çizgileri

Oyun sahası dip çizgiler ve kenar çizgiler ile  sınırlandırılmıştır. Bu çizgiler oyun sahasına dahil değildir.

Oyun sahası, takım sırasında oturanlar da dahil, her türlü engelden en az 2 m uzaklıkta

olacaktır.

 

DONANIM

 

Bir oyun için aşağıdaki donanım gereklidir:

 

Poto ve pota aksamları:

·         Arkalıklar

·         Çember ve fileden oluşan baskıya dayanıklı sepetler : Som çelikten iç çapı 45cm turuncu renge boyalı olacaktır.

Çemberin metali en az 1.6cm,en çok 2.0 cm çapında alt kısımda parmakların takılmasını engelleyecek şekilde filenin tutturulması için yapılmış bir sistem olacaktır.

 

·         Yastıklar da dahil arkalık destekleri

·         Toplar:Top küre ve geleneksel şekilde 8 parçadan oluşan onaylanmış turuncu renkte olacaktır.

Hava basıncı ; top alt hizası aşağı yukarı 1.80m yükseklikten oyun sahasına bırakıldığında topun üst hizası 1.20 ile 1.40 arasında sıçrayacak şekilde ayarlanacaktır.Top çevresi 74.9cm den az, 78cmden fazla 567 gramdan az,650 gramdan fazla olmayacaktır.

 

·         Oyun saati

·         Skorbord

·         24 saniye aygıtı

·         Mola süresinin tutulması için kronometre ya da uygun  bir cihaz

·         İki  ayrı, birbirlerinden tamamen farklı ve yüksek sesli korna (Biri süre görevlisi ve sayı

görevlisi, diğeri ise 24 saniye görevlisi içindir)

  • Sayı cetveli
  • Oyuncu faul göstergeleri
  • Takım faul göstergeleri
  • Oyun alanı
  • Saha
  • Eşit ve yeterli düzeyde aydınlatma

 

 

Takımlar

 

Kaptan dahil, oynama hakkı bulunan en fazla 12 oyuncu. Bir antrenör ve eğer varsa bir yardımcı antrenör.Takım sırasında oturan ve özel sorumlulukları olan en fazla 5 kişi (menajer, doktor, fizyoterapist, istatistikçi, çevirmen gibi). Oyun sırasında her takımdan 5 oyuncu oyun sahasında bulunur, bunlar yedek oyuncularla değiştirilebilir.

 

Oyun süresi, beraberlik ve uzatma periyotları

 

Oyun, her biri on (10) dakikalık, dört (4) periyottan oluşur. Birinci ile ikinci, üçüncü ile dördüncü ve her uzatma periyodundan önce iki (2) dakikalık ara verilir. İkinci  ile üçüncü periyot arası onbeş (15) dakikalık ara (devre) verilir.

 

Dördüncü periyodun sonunda skorda eşitlik varsa, oyun eşitlik bozulana kadar beşer (5’er) dakikalık uzatma periyotları ile devam eder.

 

 

Herhangi bir periyodun sona erdiğini belirten sesli işaretten hemen önce veya sesli işaretle birlikte serbest atışı gerektiren faul kararı verilmişse, fauller kullandırılır.

Yukarıdaki maddede belirtilen serbest atış(lar)ın sonucunda uzatma periyodu oynanması gerekiyorsa; oyun süresinin bitiminden sonra verilen fauller oyun arasında olmuş kabul edilecek ve uzatma periyodunun başlamasından önce uygulanacaktır.

 

 

Sayı  Yapılması ve değeri

Tanım

Canlı bir top sepete üstten girer ve filenin içinde kalır veya fileden geçerse sayı yapılmış olur. Topun küçük bir kısmı çemberin içinde ve çemberin üst hizasının altında ise, top çemberden geçmiş kabul edilir.

 

Kural

Sayılar, top takımın hücum ettiği rakibin sepetinden geçtiğinde şu şekilde kaydedilir:

Serbest atıştan yapılırsa bir (1) sayı,

İki sayılık bölgeden yapılırsa iki (2) sayı.

Üç sayı bölgesinden yapılırsa üç (3) sayı.

Sonuncu veya tek serbest atışta top çembere çarptıktan sonra bu topa hücum veya savunma oyuncusu temas eder ve top çemberden geçerse, 2 sayı.

Bir oyuncu istem dışı, topun kendi takım sepetinden geçmesine neden olursa, rakip takımın hanesine iki (2) sayı olarak işlenir ve rakip takımın oyun sahasındaki kaptanına kaydedilir.

Bir oyuncu topu bilerek kendi takım sepetine atar ve top çemberden geçerse, bu bir ihlaldir ve sayı geçerli sayılmaz.

 

Mola

 

Tanım

Mola, bir antrenörün veya yardımcı antrenörün isteği üzerine oyuna verilmiş bir aradır.

Kural

Her mola bir (1) dakika sürecektir.

Mola, mola fırsatı süresince verilebilir.

Mola fırsatı şu durumlarda başlar:

Top ölü, oyun saati durmuş ve hakem masayla iletişimi bitirdikten sonra.

Sayı olduğunda (sayı yiyen takım mola alabilir)

Her takımın birinci devrede iki (2), ikinci devrede üç (3) ve her uzatma periyodunda bir (1) mola hakkı vardır.

Kullanılmayan molalar bir sonraki devreye veya uzatma periyoduna taşınamaz.

 

Dripling

 

Tanım

Dripling, oyun sahasında canlı bir topu kontrol eden oyuncunun topu yere atması, tiplemesi, yuvarlaması veya başka bir oyuncuya dokunmadan topu yerde sektirmesi ve topa tekrar dokunması ile başlar.

Dripling, oyuncunun topa aynı anda iki eliyle dokunmasıyla veya topu bir ya da iki elinde tutmasıyla sona erer.

Dripling sırasında oyuncu topu havaya atabilir ancak top zemine veya başka bir oyuncuya temas etmeden topa dokunamaz.

 

Aşağıdakiler dripling kabul edilmez:

Sayı amacıyla peş peşe atışlar.

Driplingin başında veya sonunda topun istem dışı elden kaçırılması. (fumble).

Topun kontrolünü kazanmak için diğer oyuncular arasındaki topa vurmak.

Bir başka oyuncunun kontrolündeki topa vurmak.

Pas arasına girip,topu keserek kontrolüne almak.

Yürüme ihlali yapmadan ve yere düşürmeden tutmak koşuluyla topu elden ele atmak.

 

Topla yürüme

 

Tanım

Topla yürüme, oyun sahasında canlı bir topu tutarken, bir veya iki ayağın herhangi bir yönde bu kuralda belirtilen sınırları aşarak yapılan illegal hareketlerdir.

Pivot hareketi oyun sahasında canlı bir topu tutan oyuncunun, bir ayağını yerden kaldırmadan diğer ayağı ile herhangi bir yöne bir ya da daha fazla adım atarak yaptığı legal bir harekettir. Bu hareket sırasında oyuncunun kaldırmadığı ayak, pivot ayağıdır.

 

Kural

Oyun sahasında canlı bir topu tutan oyuncunun pivot ayağını belirleme:

 

İki ayağı da zeminle temas halindeyse;

- Ayaklarından birini kaldırdığında, diğer ayağı pivot ayağı olur.

 

Hareket halindeyse veya dripling yapıyorsa;

▬ Ayaklarından biri yere temas ediyorsa, bu ayağı pivot ayağı olur.

▬ İki ayağı da havada ise ve aynı anda iki ayağının üzerine düşerse, daha sonra

ayaklarından birini kaldırdığında diğer ayağı pivot ayağı olur..

▬ İki ayağı da havada ise ve önce bir ayağının üzerine düşerse, bu ayağı pivot ayağı olur. Bir ayağının üzerine düşüp tekrar sıçrayarak aynı anda iki ayağını üzerine düşerse, hiçbir ayağını pivot ayağı olarak kullanamaz.

 

Oyun sahasında canlı bir topu kontrol ederken pivot ayağını belirleyen oyuncunun topla ilerlemesi:

 

Her iki ayağı da yerdeyse:

▬ Driplinge başlamak için, top elden çıkarılmadan önce pivot ayağı kaldırılamaz.

▬ Oyuncu pas vermek veya şut atmak için, oyuncu pivot ayağının üzerinde sıçrayabilir ancak iki ayağından biri yere temas etmeden önce topu elinden çıkarmış olmalıdır.

 

Hareket halindeyse:

▬ Şut atmak veya pas vermek için bir veya iki ayağını kaldırabilir,bir veya iki ayağı zemine temas etmeden önce top elinden çıkmalıdır.

▬ Driplinge başlamak için, top elinden çıkmadan pivot ayağını kaldıramaz.

Bir oyuncu, hiçbir ayağı pivot ayağı değilken stop yaptığında;

▬ Driplinge başlarken top elinden çıkmadan hiçbir ayağını yerden kaldıramaz,

▬ Şut atmak veya pas vermek için bir veya iki ayağını kaldırabilir ancak top elinden çıkmadan hiçbir ayağı yere temas edemez.

 

Düşme, ayağı kayma veya yere oturma:

Bir oyuncunun topu tutarken yere düşmesi, yerde uzanırken veya otururken topun kontrolünü elde etmesi legaldir.

Bir oyuncu topu tutarken kayar, yuvarlanır veya ayağa kalkmaya teşebbüs ederse, bu bir ihlaldir.

 

Üç saniye

 

Kural

Bir oyuncu, takımı sahada canlı bir topu kontrol ederken,top ön sahadayken ve saat çalışırken, rakibine ait kısıtlamalı alanda birbirini izleyen üç (3) saniyeden fazla kalamaz.

 

Şu durumdaki oyunculara izin verilir:

Kısıtlamalı alanı terk etmeye çalışanlara.

Kendisi veya bir takım arkadaşı sayı için atış halindeyken kısıtlamalı alanda ise ve top oyuncunun elini terk etmiş veya terk etmek üzere ise.

Şut atmak için kısıtlamalı alanda dripling yaparken, kısıtlamalı alanda 3 saniye civarında bulunmuşsa.

 

Bir oyuncunun kısıtlamalı alan dışına çıkmış kabul edilebilmesi için, her iki ayağının da kısıtlamalı alan dışına basmış olması gereklidir.

 

Yakından savunulan oyuncu

 

Tanım

Oyun sahasında canlı bir topu tutan oyuncu, en fazla 1 m içinde rakibi tarafından aktif olarak savunuluyorsa, o oyuncu yakından savunuluyor, demektir.

 

5 saniye kuralı

 

Kural

Yakından savunulan bir oyuncu 5 saniye içinde pas vermeli, şut atmalı veya dripling yapmalıdır.

 

Sekiz saniye

 

 

Tanım

Bir takımın geri sahası; takımın sepeti, arkalığın oyun sahasına bakan kısmı ile takımın sepeti arkasındaki dip çizgi, kenar çizgileri ve orta çizginin tamamı ile sınırlanan sahadan oluşur.

Bir takımın ön sahası, rakibin sepeti, rakibin arkalığının oyun sahasına bakan kısmı ile rakibin sepetinin arkasındaki dip çizgi, kenar çizgiler ve orta çizginin yakın kenari ile sınırlanan sahadan oluşur.

 

Şu durumlarda top bir takımın ön sahasına geçmiş kabul edilir::

Top ön sahaya temas ettiğinde.

Top ön sahaya temas eden bir oyuncuya veya hakeme temas ettiğinde.

 

Kural

Bir takım canlı bir topu kendi geri sahasında kontrol ettiğinde, bu oyuncunun takımı topu 8 saniye içinde ön sahaya geçirmelidir.

Topu daha önce kontrol eden takım, aşağıdaki nedenlerden dolayı topu yine kendi sahasından oyuna sokacaksa, 8 saniye kaldığı yerden devam eder:

Topun saha dışına çıkması.

O takımdan bir oyuncunun sakatlanması.

Hava atışı durumu doğması..

Çift faul.

Her iki takımın yaptığı faullerin birbirini götürmesi.

 

 

 

 

 

Yirmidört saniye

 

Kural

Bir oyuncu oyun sahasında canlı bir topun kontrolünü eline geçirdiğinde, onun takımı 24 saniye içinde sayı için şut atmak zorundadır.

 

Şut sırasında 24 saniye ihlalinin meydana gelmemesi için:

Top atış yapan oyuncunun elini, 24 saniye aygıtı sesli işaret vermeden terk etmiş olmalı

ve,

Top oyuncunun elini terk ettikten sonra ya çemberden geçmeli ya da çembere temas

etmeli.

 

24 saniyenin bitimine yakın şut atılmış ve top havada iken 24 saniye aygıtı sesli işaret

vermişse,

Top çemberden geçerse, ihlal söz konusu değildir.

Top çembere temas ederse, ihlal söz konusu değildir.

Top arkalığa temas etmiş (çembere değil) veya çembere temas etmemiş ve rakip takımdan bir oyuncu topu derhal ve net şekilde kontrol etmişse, sesli işaret dikkate alınmaz ve oyun devam eder.

Bu durumlarda topa ve aksama müdahale ile ilgili kısıtlamalar geçerlidir.

 

 

Oyuncunun 5. faulü

 

Bir oyuncu kişisel ve teknik faul olarak 5 faulünü doldurduğunda, hakemler vasıtasıyla durum oyuncuya bildirilecek ve oyuncu oyunu derhal terk edecektir. Bu oyuncunun yerine 30 saniye içinde başka bir oyuncu girecektir.

Daha önce 5 faulünü doldurmuş olan oyuncunun yapacağı fauller, oyun dışında bırakılmış oyuncunun faulü olarak kabul edilir ve sayı cetvelinde antrenör hanesine “B” olarak işlenir.

 

Takım faulleri: Cezası

 

 

Tanım

Bir takım bir periyoda, 4 takım faulünü doldurduğunda, “takım faul durumuna” girmiştir.

Oyun aralarında yapılan takım faulleri, bir sonraki periyot veya uzatma periyodunun içinde

kabul edilecektir..

Uzatma periyodunda meydana gelen tüm fauller 4.periyotta olmuş gibi değerlendirilecektir.

 

Kural

Bir takımın, takım faul cezası dolduğunda, bu takımın daha sonra atış halinde olmayan rakiplere yapacakları kişisel fauller, topun oyuna sokulması yerine 2 serbest atışla cezalandırılır.

Topu kontrol eden veya kontrol etme hakkına sahip olan takım kişisel faul yaparsa, oyun yeniden başlarken rakibi topu sınır çizgileri dışından oyuna sokar.

 

 

 

Hakemler, masa görevlileri ve teknik gözlemci

 

Hakemler, 1 başhakem ve 1 veya 2 yardımcı hakemden oluşur. Onlara masa görevlileri ve varsa teknik gözlemci yardım eder.

Masa görevlileri; sayı görevlisi, yardımcı sayı görevlisi, süre (saat) görevlisi ve 24 saniye operatörüdür.

Teknik gözlemci süre ve sayı görevlilerinin arasına oturur. Oyun sırasında öncelikli görevi masa görevlilerini denetlemek ve oyunun pürüzsüz akışı için hakemlere yardımcı olmaktır.

Hakemlerin yönetecekleri maçta oyun sahasında yer alan takımlarla herhangi bir şekilde ilişkisi olamaz.

Hakemler, masa görevlileri ve teknik gözlemciler, görevlerini kuralların emrettiği şekilde yapacaklardır. Kurallardan farklı uygulama yapma hakları yoktur.

Hakemlerin üniforması tişört, siyah pantolon, siyah çorap ve siyah basketbol ayakkabısından oluşur.

Hakemler ve masa görevlileri bir örnek giyineceklerdir.

 

 
 



E-Bülten

Sözlük

Blog





Müzik Yayını

476545 Ziyaretçi